Een mobiel loodscherm is een verrijdbaar scherm met een stralingswerende kern. Het beschermt de mensen die erachter staan tegen strooistraling, bijvoorbeeld tijdens een ingreep met een C-boog. Omdat het niet vastzit, zet je het precies daar neer waar op dat moment bescherming nodig is.
Dat maakt het een praktische aanvulling. Het is geen vervanging van de afscherming van de ruimte zelf. In deze blog lees je wanneer een mobiel loodscherm past en waar het in de praktijk op aankomt.
Wat is een mobiel loodscherm?
Een mobiel loodscherm is een paneel met lood of lood-equivalent materiaal op een rijdbaar onderstel. Je vindt het met of zonder kijkvenster. Met een venster houdt het team zicht op de patiënt. Sommige schermen kun je aan elkaar koppelen, zodat je een breder afgeschermd vlak krijgt.
De beschermingswaarde wordt uitgedrukt in millimeters loodequivalent, ofwel mm Pb. Die waarde zegt hoeveel massief lood dezelfde afscherming zou geven. Voor een scherm met venster geldt dat het glas en de aansluiting op het frame geen zwakke plek mogen vormen.
Wanneer gebruik je een mobiel loodscherm?
Een mobiel scherm is vooral zinvol als de werkplek of procedure wisselt, of als iemand in de ruimte moet blijven terwijl er straling is.
In een operatiekamer gaat het bijvoorbeeld om een anesthesist of assistent die bij de patiënt blijft tijdens doorlichting. Ook op röntgen- en interventieafdelingen kan een scherm extra bescherming geven op plekken waar geen vaste afscherming staat.
In de nucleaire geneeskunde en in een hotlab kan een scherm helpen bij het werken met radioactieve stoffen. Daar is de straling vaak energierijker, wat hogere eisen stelt aan het scherm.
Ook bij tijdelijke situaties, zoals een verbouwing, kan een mobiel scherm uitkomst bieden. Laat dan wel beoordelen of het scherm voldoende is voor die opstelling.
Wat vervangt een mobiel loodscherm niet?
Een mobiel scherm beschermt alleen wie in de afgeschermde zone staat. Het verlaagt de dosis, maar maakt die niet nul. Mensen in aangrenzende ruimtes zijn afhankelijk van de afscherming in wanden, deuren en glas.
| Mobiel loodscherm | Vaste afscherming | |
|---|---|---|
| Beschermt | Wie in de afgeschermde zone staat | De ruimte en de omgeving ervan |
| Plaats | Per procedure te verplaatsen | Vast onderdeel van het gebouw |
| Afhankelijk van | Juiste plaatsing door gebruikers | Ontwerp, detaillering en uitvoering |
| Geschikt voor | Wisselende werkplekken en extra bescherming | Blijvende stralingsbescherming van een ruimte |
Het is dus meestal geen keuze tussen het een of het ander. Een vast loodbedienscherm of wanden met loodpanelenlossen een andere vraag op dan een scherm op wielen.
Hoeveel loodequivalent heb je nodig?
Dat hangt af van de stralingsbron, de energie, de afstand en hoe vaak er wordt gewerkt. De stralingsdeskundige of klinisch fysicus van de instelling bepaalt wat nodig is. Wij maken het scherm op basis van die waarde.
De verschillen zijn groot. Voor strooistraling bij röntgen noemen vakpublicaties als minimum waarden rond 0,25 mmtot 0,5 mm Pb. Bij PET is de straling zo energierijk dat pas ongeveer 6 mm lood de straling halveert. Daarom leveren wij schermen van 0,5 mm tot wel circa 20 mm Pb.
Dat verschil voel je ook in het gewicht. Elke millimeter lood weegt ruim 11 kilo per vierkante meter. Een zwaar scherm stelt dus andere eisen aan het frame, de wielen en de route door het gebouw.
Waar komt het in de praktijk op aan?
De plaatsing bepaalt voor een groot deel wat een scherm oplevert. Vakpublicaties noemen ten minste 80 procent minder strooistraling bij goed geplaatste afscherming. Dat cijfer gaat vooral over plafond- en tafelschermen, dus reken er niet zomaar op bij elk mobiel scherm. Een slecht geplaatst scherm levert nauwelijks iets op.
Drie vragen helpen bij de keuze:
- Past het rond de tafel? Het onderstel neemt ruimte in en mag de procedure niet hinderen. Verandert de tafel of de hoek van de C-boog, dan moet het scherm vaak mee.
- Sluit de afscherming aan? Een kier tussen schermen of tussen scherm en patiënt laat straling door. Dat geldt ook bij gekoppelde schermen.
- Blijft het bruikbaar? Een scherm dat moeilijk rijdt, wordt minder snel verplaatst. Let op wielen en remmen, doorgangen en drempels. In een OK moeten ook het frame en de naden goed te reinigen zijn.
Mobiele loodschermen van Ropasystems
Wij maken mobiele loodschermen op maat in onze eigen fabriek, met of zonder venster en koppelbaar als dat nodig is. De benodigde waarde komt van de stralingsdeskundige. Wij denken mee over hoe het scherm in de praktijk gebruikt wordt: wie erachter staat, waar het moet rijden en hoe het schoongemaakt wordt.
Speelt er ook een vraag over de afscherming van de ruimte? Dan bekijken we graag vroeg in het traject hoe het scherm en de wanden, deuren en kozijnen op elkaar aansluiten. Neem contact met ons op om uw situatie te bespreken.